editor 2 ngày trước

Kinh tế sen Đồng Tháp: Hơn 100 sản phẩm chế biến sâu và hành trình nâng tầm nông sản Việt

Từ một loại cây quen thuộc trên đồng ruộng, sen Đồng Tháp đang dần trở thành nền tảng của một hệ sinh thái kinh tế có giá trị cao. Với hơn 100 sản phẩm chế biến sâu cùng hàng chục sản phẩm OCOP, câu chuyện của sen không còn dừng lại ở nông nghiệp mà đang chuyển mình thành một ngành công nghiệp thực phẩm và giá trị gia tăng, mở ra hướng đi mới cho nông sản Việt.

Từ nguyên liệu thô đến hệ sinh thái hơn 100 sản phẩm

Trong nhiều năm, sen chủ yếu được tiêu thụ dưới dạng thô như hạt sen tươi, tim sen hay ngó sen. Tuy nhiên, áp lực giá cả và sự phụ thuộc vào thương lái đã thúc đẩy các địa phương và doanh nghiệp tại Đồng Tháp chuyển hướng sang chế biến sâu.

Kết quả là một hệ sinh thái sản phẩm đa dạng đã hình thành. Hạt sen không chỉ được sấy khô mà còn trở thành snack dinh dưỡng, nguyên liệu cho sữa thực vật, bột dinh dưỡng và thực phẩm tiện lợi. Các bộ phận khác của cây sen cũng được tận dụng tối đa, từ trà tim sen hỗ trợ giấc ngủ đến các dòng sản phẩm dessert và thực phẩm cao cấp.

Sự đa dạng này phản ánh một bước chuyển rõ rệt, từ sản xuất nông nghiệp sang tư duy phát triển sản phẩm và thị trường. Đây cũng là nền tảng để nhiều sản phẩm sen đạt chứng nhận OCOP, từng bước nâng cao tiêu chuẩn và giá trị.

Doanh nghiệp dẫn dắt và bài toán khác biệt hóa

Sự phát triển của ngành sen Đồng Tháp gắn liền với vai trò của các doanh nghiệp tiên phong. Trong đó, Công ty Nam Huy là một trường hợp tiêu biểu khi đưa sản phẩm hạt sen sấy đạt chuẩn OCOP 5 sao cấp quốc gia, đồng thời mở rộng sang nhiều dòng trái cây sấy khác và xuất khẩu sang thị trường châu Á.

Bên cạnh đó, nhiều đơn vị như Hương Sen hay các cơ sở sản xuất tại Tam Nông, Tháp Mười cũng góp phần mở rộng danh mục sản phẩm, đặc biệt ở nhóm đồ uống và thực phẩm dinh dưỡng.

Tuy nhiên, một vấn đề đang dần lộ rõ là sự trùng lặp trong sản phẩm. Phần lớn doanh nghiệp tập trung vào các dòng quen thuộc như hạt sen sấy, sữa hạt sen, trà sen. Điều này khiến thị trường thiếu sự khác biệt rõ ràng, trong khi chưa có thương hiệu nào đủ mạnh để định vị ở quy mô quốc gia hoặc quốc tế.

Giá trị chưa khai thác và cơ hội phía trước

Dù đã đạt nhiều thành tựu, ngành sen Đồng Tháp vẫn còn dư địa lớn để phát triển. Hiện nay, phần lớn giá trị vẫn nằm ở thực phẩm, trong khi các lĩnh vực có biên lợi nhuận cao hơn như mỹ phẩm từ sen, chiết xuất sinh học hay dược liệu vẫn chưa được khai thác tương xứng.

Một xu hướng đáng chú ý là mô hình kinh tế tuần hoàn, nơi toàn bộ cây sen được tận dụng để tạo ra giá trị. Từ hạt, lá, gương đến cuống sen đều có thể trở thành nguyên liệu cho các ngành khác nhau. Nếu được đầu tư đúng mức về công nghệ và thương hiệu, đây có thể là hướng đi giúp sen Đồng Tháp bứt phá.

Câu chuyện của sen cũng phản ánh một bài toán lớn hơn của nông sản Việt. Đó là chuyển đổi từ sản xuất sang chế biến, từ nguyên liệu sang sản phẩm, và từ nội địa sang thị trường toàn cầu.