Hơn 36.000 tấn mỗi năm: Cua Cà Mau bước vào cuộc đua tỷ đô của ngành thủy sản

Cà Mau đang chuyển mình từ vùng nuôi cua truyền thống thành trung tâm ngành hàng thủy sản có giá trị cao, dựa trên mô hình sinh thái dưới tán rừng, liên kết hợp tác xã và chế biến sâu. Không chỉ là đặc sản, cua Cà Mau đang được định vị như một sản phẩm kinh tế xanh, với mục tiêu đưa 30% sản lượng đạt chuẩn xuất khẩu vào thị trường cao cấp trước năm 2030.

Từ lợi thế tự nhiên đến mô hình nuôi cua sinh thái

Nằm ở cực Nam Tổ quốc, Cà Mau sở hữu hệ sinh thái rừng ngập mặn lớn nhất Việt Nam, tạo nền tảng cho mô hình nuôi cua gắn với tự nhiên. Cua được nuôi xen canh với tôm trong môi trường nước mặn lợ, tận dụng nguồn thức ăn tự nhiên, giúp thịt chắc và hương vị đặc trưng khó sao chép.

Theo các số liệu công bố gần đây, quy mô nuôi cua tại Cà Mau dao động từ hơn 250.000 ha đến trên 360.000 ha tùy theo cách thống kê, với sản lượng hàng chục nghìn tấn mỗi năm. Đây là một trong những ngành hàng thủy sản có quy mô lớn nhất cả nước, đồng thời gắn chặt với sinh kế của hàng trăm nghìn hộ dân ven biển.

Điểm cốt lõi của mô hình này nằm ở triết lý thuận thiên. Người dân không chỉ nuôi cua mà còn giữ rừng, bởi rừng chính là hệ sinh thái nuôi dưỡng nguồn lợi. Từ đó hình thành một chuỗi giá trị mà yếu tố môi trường trở thành lợi thế cạnh tranh.

Hợp tác xã và chuỗi giá trị nâng tầm đặc sản

Nếu trước đây cua chủ yếu được bán dưới dạng nguyên liệu thô, thì hiện nay hợp tác xã đang đóng vai trò trung tâm trong việc tổ chức lại sản xuất.

Tại nhiều địa phương như Năm Căn, Ngọc Hiển, các hợp tác xã không chỉ bao tiêu đầu ra mà còn kiểm soát từ con giống, quy trình nuôi đến phân loại sản phẩm. Số hộ liên kết tăng nhanh, từ vài chục lên hàng trăm hộ, tạo nên vùng nguyên liệu đồng nhất và có thể truy xuất nguồn gốc.

Cua được phân hạng rõ ràng theo chất lượng. Những con đạt tỷ lệ thịt cao được xuất bán tươi, trong khi cua loại thấp hơn hoặc bị gãy càng được chuyển sang chế biến. Chính cách làm này giúp tối ưu giá trị, giảm thất thoát và nâng hiệu quả kinh tế toàn chuỗi.

Song song đó, các tiêu chuẩn sản xuất và truy xuất nguồn gốc theo từng vùng nuôi đang được áp dụng, mở đường cho việc tiếp cận các kênh phân phối hiện đại và thị trường quốc tế.

Chế biến sâu và tham vọng xuất khẩu chính ngạch

Một bước chuyển quan trọng của ngành cua Cà Mau là phát triển sản phẩm chế biến. Thịt cua tách vỏ, cấp đông, ép chân không hay các sản phẩm như bánh phồng cua đang dần xuất hiện tại siêu thị, nhà hàng ở các đô thị lớn.

Hiện tỉnh đã có khoảng 10 sản phẩm OCOP từ cua biển, chủ yếu đạt chuẩn 3 đến 4 sao. Đây là nền tảng để xây dựng thương hiệu sản phẩm có giá trị gia tăng cao thay vì chỉ phụ thuộc vào cua tươi sống.

Tuy vậy, ngành cua vẫn đối mặt với những thách thức như logistics cho cua sống, thiếu doanh nghiệp đầu mối lớn và tỷ lệ xuất khẩu chính ngạch còn hạn chế. Chính vì vậy, Cà Mau đang thúc đẩy chuyển đổi sang xuất khẩu chính ngạch, ứng dụng công nghệ truy xuất và phát triển thương mại điện tử xuyên biên giới.

Mục tiêu đến năm 2030 là đưa khoảng 30% sản lượng cua vào các thị trường cao cấp, đồng thời xây dựng ngành hàng đạt quy mô hàng tỷ USD, trở thành một trong những trụ cột kinh tế của địa phương.

Cua Cà Mau không còn là câu chuyện của một đặc sản địa phương. Đó là mô hình phát triển kinh tế dựa trên hệ sinh thái, nơi rừng ngập mặn, người nông dân và công nghệ cùng tạo nên giá trị. Khi chuỗi giá trị được hoàn thiện từ nuôi trồng đến chế biến và xuất khẩu, con cua không chỉ mang lại thu nhập mà còn mở ra một hướng đi bền vững cho nông nghiệp Việt Nam.

Mua và trải nghiệm những sản phẩm chế biến sâu từ cua Cà Mau như bánh phồng cua… tại

SHOPEE