Tầm nhìn 2045: Khi Việt Nam bước vào cuộc đua trở thành quốc gia thu nhập cao

Tăng trưởng nhanh thôi chưa đủ, bài toán lớn hơn là phát triển bao trùm và bền vững

Mục tiêu trở thành quốc gia thu nhập cao vào năm 2045 đang dần trở thành trục định hướng quan trọng của chiến lược phát triển Việt Nam trong nhiều thập niên tới. Đây không chỉ là cột mốc mang tính biểu tượng, mà còn phản ánh kỳ vọng về một nền kinh tế có năng suất cao hơn, doanh nghiệp mạnh hơn và chất lượng sống tốt hơn. Tuy nhiên, hành trình này cũng đặt ra một câu hỏi lớn: Việt Nam sẽ phát triển nhanh bằng cách nào mà vẫn duy trì được tính bền vững và khả năng chống chịu trong một thế giới đầy biến động.

Thu nhập cao không chỉ là câu chuyện GDP

Trong nhiều thập niên qua, Việt Nam đã đạt tốc độ tăng trưởng thuộc nhóm cao nhất thế giới, đưa quy mô nền kinh tế tăng mạnh và đời sống người dân cải thiện đáng kể. Tuy nhiên, kinh nghiệm quốc tế cho thấy vượt qua ngưỡng thu nhập trung bình để tiến lên nhóm thu nhập cao là giai đoạn khó khăn nhất của quá trình phát triển.

Khi nền kinh tế đạt quy mô lớn hơn, những động lực cũ như lao động giá rẻ hay mở rộng đầu tư dần mất hiệu quả. Tăng trưởng khi đó phải dựa nhiều hơn vào đổi mới công nghệ, chất lượng nguồn nhân lực và năng suất lao động. Điều này đồng nghĩa với việc mục tiêu 2045 không thể chỉ được đo bằng GDP bình quân đầu người, mà còn bằng khả năng tạo ra giá trị gia tăng cao và duy trì năng lực cạnh tranh dài hạn.

Phát triển bao trùm trở thành yêu cầu cốt lõi

Một nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhưng chênh lệch cơ hội ngày càng lớn sẽ khó duy trì sự ổn định trong dài hạn. Đây là lý do phát triển bao trùm ngày càng được nhấn mạnh trong các chiến lược kinh tế mới của nhiều quốc gia.

Đối với Việt Nam, điều này đồng nghĩa với việc mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục, công nghệ và việc làm chất lượng cao cho nhiều nhóm dân cư hơn, thay vì chỉ tập trung vào các trung tâm tăng trưởng lớn. Khi tầng lớp trung lưu tiếp tục mở rộng và chất lượng nguồn nhân lực được nâng cao, nền kinh tế sẽ có nền tảng tiêu dùng và đổi mới mạnh mẽ hơn.

Bên cạnh đó, phát triển bao trùm cũng liên quan đến khả năng thích ứng của các địa phương và doanh nghiệp nhỏ trong quá trình chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và hội nhập quốc tế.

Một nền kinh tế chống chịu tốt sẽ quyết định thành công dài hạn

Thế giới đang bước vào giai đoạn biến động mạnh với rủi ro địa chính trị, biến đổi khí hậu và thay đổi công nghệ diễn ra nhanh hơn trước. Trong bối cảnh đó, năng lực chống chịu của nền kinh tế trở thành yếu tố sống còn.

Đối với Việt Nam, điều này đòi hỏi hệ thống tài chính ổn định hơn, chuỗi cung ứng linh hoạt hơn và khả năng tự chủ cao hơn trong các ngành chiến lược. Song song với đó là việc xây dựng các thể chế đủ linh hoạt để thích ứng với những thay đổi toàn cầu, từ thương mại, năng lượng đến công nghệ.

Một nền kinh tế thu nhập cao trong tương lai không chỉ cần tốc độ tăng trưởng cao, mà còn phải có khả năng vượt qua các cú sốc mà không đánh mất đà phát triển dài hạn.