Lê Hồng Minh – Sống có chủ đích: Từ game thủ đến kiến tạo AI cho người lao động Việt

Từ game thủ trở thành người kiến tạo công nghệ cho hàng triệu lao động phổ thông, Lê Hồng Minh chọn sống có chủ đích và dẫn dắt VNG bằng chính cách sống đó suốt hơn 20 năm. Đây là hành trình của một doanh nhân không đi theo lối mòn.

Khởi đầu từ đam mê game

Năm 2004, khi Internet tại Việt Nam còn ở giai đoạn sơ khai, một nhóm bạn trẻ thành lập VinaGame – công ty game trực tuyến đầu tiên mang khát vọng thay đổi cách người Việt tiếp cận công nghệ. Người khởi xướng là Lê Hồng Minh, một game thủ xuất thân từ phòng net, dám lựa chọn con đường phi truyền thống: khởi nghiệp công nghệ khi thị trường còn chưa định hình.

21 năm sau, VNG là một trong những công ty công nghệ hiếm hoi của Việt Nam sở hữu hệ sinh thái đa trục gồm: Game, nền tảng nhắn tin (Zalo), thanh toán số (Zalopay), và giải pháp doanh nghiệp (Kinh doanh số). Nhưng điều đáng nói hơn cả không phải là quy mô, mà là tính nhất quán trong hành trình phát triển – khi người sáng lập vẫn giữ nguyên tinh thần ban đầu: làm những điều có ý nghĩa, và làm cùng những người mình tin tưởng.

Triết lý sống có chủ đích

Điểm nhất quán đáng chú ý nhất trong hành trình của Lê Hồng Minh là cách ông kiên định với lối sống có chủ đích. Với ông, khởi nghiệp không chỉ là tạo ra sản phẩm hay công ty, mà là một lựa chọn sống, nơi mỗi quyết định cần có lý do, và mỗi mục tiêu đều xuất phát từ giá trị cốt lõi.

Từ việc xác lập sứ mệnh mới cho VNG vào năm 2019 – chuyển từ mục tiêu nội địa sang tầm nhìn toàn cầu, cho đến cách ông lựa chọn tham gia trực tiếp vào từng mảng kinh doanh mới, mọi dấu mốc đều được dẫn dắt bởi tư duy: điều gì là quan trọng, và thời gian của mình có xứng đáng dành cho điều đó không.

Tầm nhìn là hành trình cá nhân

Trong cách nhìn của Lê Hồng Minh, tầm nhìn không phải là một kế hoạch năm năm, cũng không đơn thuần là doanh thu hay thị phần. Đó là đích đến mà người lãnh đạo tự chọn, và sẵn sàng bước từng bước để đến được đó, cho dù chưa ai từng đi trước. Nhưng để hiện thực hóa tầm nhìn cá nhân thành hiện thực tập thể, người lãnh đạo cần khơi dậy cảm hứng ở người khác – không phải bằng mệnh lệnh, mà bằng sự đồng cảm và khả năng truyền động lực.

Không khó để thấy điều này được ông áp dụng trong thực tế, từ khi thành lập Zalopay cho đến khi chuyển hướng sang lĩnh vực B2B. Các mảng kinh doanh này không ra đời từ phòng họp hay bản trình bày chiến lược, mà từ sự nhập cuộc trực tiếp của chính người sáng lập, người dám dành thời gian quý nhất của mình để làm điều mới.

Khi không thể đánh thắng Facebook, hãy làm điều họ không làm

Câu chuyện của Zalo là một ví dụ tiêu biểu cho tư duy chiến lược khác biệt. Trong thời điểm các nền tảng nhắn tin toàn cầu như Messenger hay WhatsApp đã chiếm lĩnh thị trường, Zalo chọn một lối đi riêng: tập trung tối đa vào trải nghiệm của người dùng Việt Nam. Từ giao diện, khả năng gửi ảnh chất lượng cao, đến hỗ trợ ngôn ngữ, tối ưu mạng di động, Zalo trở thành một sản phẩm “của người Việt, cho người Việt”.

Thành công đó không đến từ ngân sách khổng lồ hay đội ngũ kỹ thuật hàng nghìn người. Nó đến từ một lựa chọn chiến lược đơn giản: thay vì đối đầu trực diện, hãy tạo ra thứ mà đối thủ không thể làm vì quy mô toàn cầu của họ – sự tinh chỉnh tuyệt đối cho người dùng bản địa.

Tham vọng mới: AI cho người lao động phổ thông

Bước chuyển mới nhất của VNG cho thấy tầm nhìn ngày càng rõ nét: phát triển công nghệ mang tính bao trùm, không chỉ phục vụ tầng lớp trí thức văn phòng, mà cả lực lượng lao động phổ thông – nhóm chiếm tới 70–80% dân số đang chưa thực sự được tiếp cận công nghệ AI.

Ý tưởng về một hệ sinh thái AI đồng hành cho công nhân, nông dân, người giao hàng… là một bước đi không phổ biến, nhưng mang nhiều tiềm năng. Trong khi các tập đoàn lớn vẫn tập trung vào công cụ cho lập trình viên, marketer hay dân văn phòng, VNG đang tìm cách mang công nghệ xuống mặt đất – nơi hàng triệu người lao động cần hỗ trợ thiết thực mỗi ngày.

Bản lĩnh đổi mới bắt đầu từ sự hiện diện

Một điểm chung trong tất cả các sản phẩm mới của VNG là sự hiện diện từ đầu của người sáng lập. Không có ý tưởng nào chỉ nằm trên giấy, không có quyết định nào được ủy quyền hoàn toàn. Chính điều này tạo nên tính liền mạch giữa tầm nhìn và triển khai – từ game, Zalo, Zalopay, đến các nền tảng SaaS.

Thay vì chỉ phân bổ ngân sách và thành lập đội nhóm, ông chọn cách tham gia trực tiếp. Bởi vì với ông, thứ đắt giá nhất không phải là vốn đầu tư, mà là thời gian của người có khả năng ra quyết định đúng vào lúc rủi ro cao nhất.

Tuyển người bằng trực giác – và thời gian

Trong xây dựng đội ngũ, ông không tin vào công thức. Thay vào đó, ông nói nhiều đến trực giác, thứ chỉ có thể phát triển qua trải nghiệm, và đôi khi đi kèm cả sai lầm. Có người thể hiện rất hay trong phỏng vấn, nhưng không đủ nội lực khi làm việc thực tế. Có người trầm lặng, nhưng lại bền bỉ và cống hiến dài hạn.

Không phải ai cũng hợp với văn hóa đổi mới, không phải ai cũng đủ kiên nhẫn để sống có chủ đích mỗi ngày. Do đó, việc xây dựng đội ngũ cũng cần thời gian để quan sát – và chấp nhận rằng đôi khi trực giác tốt nhất chỉ đến sau vài năm đồng hành.

Lựa chọn không thể quay đầu

Sống có chủ đích, theo Lê Hồng Minh, không phải là một khẩu hiệu. Đó là cách sống tiêu tốn nhiều năng lượng, đòi hỏi sự tỉnh táo trong từng quyết định, nhưng cũng là con đường không thể quay lại một khi đã bước đi.

Từ một game thủ, ông chọn làm doanh nhân. Từ công ty game, ông xây dựng nên một hệ sinh thái công nghệ. Và giờ đây, từ đỉnh núi Zalo, ông chọn bắt đầu lại – với AI, với những người lao động ngoài văn phòng, với hành trình mới không hề dễ đoán.

Dù bạn đồng tình hay không với chiến lược của VNG, một điều có thể khẳng định: đó là hành trình của một người không sống tùy tiện.