Vũ Văn Tiền – Người dựng nên đế chế Geleximco bằng khát vọng sản xuất và tinh thần tự lực

Không có bước khởi đầu nào dễ dàng trong bối cảnh kinh tế chuyển đổi, đặc biệt với doanh nghiệp tư nhân non trẻ của Việt Nam những năm 1990. Nhưng từ một công ty nhỏ với 3 tỷ đồng vốn điều lệ, ông Vũ Văn Tiền đã xây dựng nên Geleximco, một tập đoàn đa ngành với tổng tài sản trên 30.000 tỷ đồng.

Đây là câu chuyện về sự bền bỉ, tinh thần dấn thân và niềm tin vững chắc vào công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước.

Xuất phát từ Tiền Hải – gốc gác của một tư duy tự lập

Sinh năm 1959 tại huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình, ông Vũ Văn Tiền lớn lên trong một gia đình thuần nông đông anh em. Từ nhỏ, ông đã chứng kiến sự vất vả của cha mẹ, cuộc sống nghèo khó nơi vùng quê ven biển. Nơi đó đã hun đúc cho ông tinh thần tự lực và nghị lực thoát nghèo bằng học vấn và tư duy vượt khuôn mẫu.

Tốt nghiệp Học viện Kỹ thuật Quân sự và sau đó là Đại học Kinh tế Quốc dân, ông Tiền có một lựa chọn an toàn: vào làm trong bộ máy nhà nước, tại Tổng Công ty Vật tư Nông nghiệp Hà Nội. Nhưng chỉ vài năm, ông nhận ra sự ì ạch và giới hạn của mô hình kinh tế bao cấp. Trong lúc nhiều người chọn ổn định, ông quyết định… từ chức.

“Khi vợ tôi mang thai con đầu lòng, tôi nhìn vào cuộc sống mình và nghĩ: nếu cứ như này thì sau 20 năm nữa, con tôi vẫn lớn lên trong cảnh thiếu thốn. Tôi cần hành động. Ngay lập tức.”

Giai đoạn khởi đầu (1993–1999): Tư nhân hóa và 29 con dấu

Năm 1993, ông Vũ Văn Tiền thành lập Công ty TNHH Xuất nhập khẩu Tổng hợp Hà Nội (Geleximco) với số vốn chỉ 3 tỷ đồng. Thời điểm đó, khái niệm “doanh nghiệp tư nhân” còn mới mẻ, bị nhiều người nhìn với ánh mắt nghi ngờ, thậm chí là dè chừng. Các thủ tục hành chính không minh bạch khiến ông phải mất… 9 tháng để xin đủ 29 con dấu mới có thể bắt đầu hoạt động.

Ban đầu, Geleximco làm xuất nhập khẩu hàng hóa, tận dụng quan hệ với Liên Xô cũ và các nước Đông Âu. Các mặt hàng bao gồm phân bón, vật tư nông nghiệp, hàng điện tử gia dụng nhưng lợi nhuận mỏng, rủi ro cao. Đây là giai đoạn “học nghề” khắc nghiệt, vừa nếm trải thất bại, vừa hình thành triết lý kinh doanh: muốn làm lớn, phải tự làm chủ sản xuất.

Giai đoạn tích lũy và chuyển hướng (2000–2010): Sản xuất mới là con đường dài hạn

1. Thành lập công ty liên doanh VAP với Honda

Năm 2003, ông Tiền bắt tay với Honda Motor (Nhật Bản) và các doanh nghiệp phụ trợ của Nhật như Kyushu Yanagawa Seiki để thành lập Công ty TNHH Sản xuất Phụ tùng Ô tô Xe máy Việt Nam (VAP). Đây là một bước đi chiến lược: thay vì nhập khẩu phụ tùng, Việt Nam có thể từng bước làm chủ chuỗi cung ứng.

Hiệu quả kinh doanh của VAP rất ấn tượng: trong các năm 2017–2019, doanh thu duy trì quanh mức 4.000–4.500 tỷ đồng/năm, lợi nhuận sau thuế lên tới 470 tỷ đồng/năm – một trong những công ty con lợi nhuận cao nhất của Geleximco.

2. Đầu tư sản xuất công nghiệp quy mô lớn

• Xi măng Thăng Long (2004) – tổng vốn 270 triệu USD
• Giấy An Hòa (2007) – tổng vốn 450 triệu USD
• Nhiệt điện Thăng Long (2010) – tổng vốn gần 900 triệu USD

Các dự án này đặt tại những vùng kinh tế khó khăn như Quảng Ninh, Tuyên Quang, Quảng Ninh, góp phần phát triển hạ tầng và tạo hàng ngàn việc làm.

“Nếu không làm công nghiệp, chúng ta mãi là nền kinh tế phụ thuộc. Tôi không chấp nhận điều đó.”

Giai đoạn đa ngành và tài chính hóa có kiểm soát (2011–2019)

1. Bất động sản: Geleximco Hà Đông, Gelexia Riverside, Dragon Ocean

Ông Tiền không bỏ qua thị trường bất động sản, nhưng tiếp cận có chọn lọc: đầu tư khu đô thị mới ở ngoại ô Hà Nội (Lê Trọng Tấn, Hoàng Mai), khu nghỉ dưỡng quy mô lớn (Dragon Ocean Đồ Sơn, Hải Phòng), khu công nghiệp (Hưng Phú, Thái Bình). Tuy nhiên, bất động sản không phải “cứu cánh” của Geleximco – mà là “bộ đệm chiến lược” cho công nghiệp.

2. Tài chính – ngân hàng

Ông Vũ Văn Tiền là cổ đông sáng lập của Ngân hàng TMCP An Bình (ABBank), từng giữ chức Chủ tịch HĐQT giai đoạn 2005 – 2018, hiện vẫn là Phó Chủ tịch. Với hơn 17% cổ phần, Geleximco là cổ đông lớn nhất. Dù vậy, ông chủ trương không “tài chính hóa” Geleximco, tránh rủi ro đầu cơ như nhiều tập đoàn khác.

Giai đoạn bứt phá và làm chủ chuỗi cung ứng (2020–nay)

1. Tham vọng ô tô điện: Hợp tác Chery, xây nhà máy 800 triệu USD

Năm 2024, ông Tiền chính thức bước vào lĩnh vực ô tô với tuyên bố liên doanh cùng Chery International (Trung Quốc) để sản xuất các dòng xe Omoda & Jaecoo. Nhà máy đặt tại Thái Bình, tổng vốn đầu tư giai đoạn 1 là 800 triệu USD, dự kiến công suất 200.000 xe/năm, nhắm đến cả thị trường nội địa và xuất khẩu Đông Nam Á.

Song song, ông ký thêm một dự án sản xuất phụ tùng ô tô trị giá 400 triệu USD với doanh nghiệp Trung Quốc khác – tạo chuỗi cung ứng nội địa hoàn chỉnh.

2. Phát triển “thủ phủ ô tô” tại quê hương

“Tôi không muốn Thái Bình chỉ là nơi tôi sinh ra. Tôi muốn nó trở thành nơi Việt Nam sản xuất xe hơi.”

Ông đầu tư hơn 1,2 tỷ USD về lại quê, tạo việc làm cho hàng nghìn người dân địa phương. Đây là bước đi vừa chiến lược (gần cảng Lạch Huyện, cảng Hải Phòng), vừa giàu cảm xúc.

Đằng sau sự im lặng: Lối sống kín tiếng và cống hiến xã hội

Không phô trương, không có siêu xe, không showbiz, ông Vũ Văn Tiền gần như không có mặt trên mạng xã hội. Nhưng ông xuất hiện ở những nơi ít ai chú ý: tài trợ cho lực lượng công an xã, hỗ trợ cầu thủ Xuân Sơn sau AFF Cup, nhận Kỷ niệm chương “Bảo vệ an ninh Tổ quốc” từ Bộ Công an.

Gia đình ông cũng kín tiếng: vợ ông bác sĩ Nguyễn Thị Quỳnh Mai, nghỉ việc để nuôi con; con gái lớn là giám đốc một chi nhánh ngân hàng; em trai và em rể đều là nhân sự cấp cao trong hệ sinh thái Geleximco – ngân hàng ABBank.

So với Phạm Nhật Vượng: Một con đường khác biệt

Tiêu chí	Vũ Văn Tiền (Geleximco)	Phạm Nhật Vượng (Vingroup)
Tổng tài sản Tập đoàn	~30.000 tỷ đồng	~823.000 tỷ đồng
Lợi nhuận sau thuế (2023)	73,8 tỷ đồng	2.243 tỷ đồng (Q1/2025)
Tài sản cá nhân	Không công bố	10,2 tỷ USD
Thị trường ô tô	Xe hybrid, lắp ráp nội địa	Xe thuần điện, xuất khẩu toàn cầu
Mức độ phô trương	Kín tiếng tuyệt đối	Đầu tư truyền thông mạnh mẽ

Dù khác biệt rõ rệt về quy mô, ông Tiền chọn con đường chậm rãi hơn, chắc chắn hơn – nhưng đầy tham vọng: từng bước “công nghiệp hóa” thực chất.

Geleximco không phải là tập đoàn tư nhân lớn nhất Việt Nam, nhưng có thể là một trong những tập đoàn ổn định và “sống thật” nhất. Dưới bàn tay của ông Vũ Văn Tiền, người luôn tin vào giá trị dài hạn của công nghiệp, của làm thật, tập đoàn này đã sống sót qua hơn 30 năm biến động và bước vào hành trình mới: sản xuất ô tô tại Việt Nam bằng tiền và tầm nhìn của người Việt.

“Tôi không muốn để lại cho con cái một căn biệt thự, mà là một cơ nghiệp mang lại giá trị cho đất nước.”