Google, AI và tương lai của thế giới: Doanh nghiệp Việt sẽ đứng ở đâu trong cuộc chuyển mình lịch sử này?

Cuộc đối thoại giữa Sundar Pichai và Nilay Patel sau Google I/O 2024 không chỉ là màn giới thiệu sản phẩm mới. Đó là một bản tuyên ngôn chiến lược cho tương lai Internet, nơi AI không còn là công cụ, mà trở thành hạ tầng cơ bản của xã hội hiện đại.

Từ góc nhìn đó, doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là những người đang sống bằng nội dung, thương hiệu và nền tảng số – sẽ cần chuẩn bị gì để không bị bỏ lại phía sau?

AI không còn là tương lai. Nó là hạ tầng mới của hiện tại

Giọng điệu của Sundar Pichai trong buổi phỏng vấn thể hiện một niềm tin mạnh mẽ: AI không còn ở phòng thí nghiệm, nó đã và đang trở thành “điện lưới” của thế giới số. Từ công cụ tìm kiếm, trợ lý ảo, công nghệ tạo nội dung, dịch ngôn ngữ cho tới khám phá thuốc mới, AI đã cắm rễ vào mọi tầng hệ thống.

“Chúng tôi chưa từng thấy một công nghệ nào có khả năng tác động sâu và rộng đến vậy, từ Google Search, YouTube, Android cho tới Cloud và cả Waymo.” Sundar Pichai

Sự thay đổi này không còn là chuyện của riêng Google, OpenAI hay Microsoft. Nó là câu hỏi sống còn với mọi doanh nghiệp, tổ chức nội dung, nền tảng, nhà xuất bản… liệu bạn sẽ là người chủ động dẫn đầu làn sóng AI, hay bị kéo chìm trong quá trình tái cấu trúc hệ sinh thái số toàn cầu?

Tương lai tìm kiếm không còn nằm ở hộp tìm kiếm

Một trong những điểm quan trọng nhất Sundar Pichai tiết lộ là Google đang chuyển từ “công cụ tìm kiếm” sang “trợ lý hành động” (AI agent).

Thay vì tìm kiếm từ khóa rồi tự mò mẫm thông tin, người dùng sẽ giao tiếp với AI theo cách tự nhiên và AI sẽ tự động thực hiện chuỗi hành động: tìm hiểu, so sánh, đặt vé, liên hệ, tư vấn, và thậm chí hoàn tất giao dịch.

Điều này đồng nghĩa với việc:

• Các website sẽ không còn là điểm đến ưu tiên.
• Lưu lượng truy cập sẽ đi qua lớp trung gian là agent, khiến những mô hình sống nhờ SEO, click hay quảng cáo hiển thị truyền thống trở nên mong manh.

“Trong tương lai, các agent AI sẽ tương tác với dữ liệu trên web như với một cơ sở dữ liệu mở và có thể không cần hiển thị giao diện như chúng ta thấy hôm nay nữa.”

Web không chết – nhưng đang được tái định nghĩa

Dù bị chỉ trích mạnh mẽ bởi các nhà xuất bản phương Tây rằng Google đang “ăn cắp nội dung để huấn luyện AI,” Pichai phản biện rằng lưu lượng truy cập web vẫn tăng trưởng, và web đang “sống lại” theo cách khác:

• Không còn là trang HTML tĩnh.
• Mà là nền tảng đa định dạng: từ văn bản đến podcast, video, biểu đồ dữ liệu, app động…
• Với AI, một bài viết có thể lập tức chuyển thành podcast, video ngắn, hay chatbot tương tác.

Đây là cơ hội cực lớn cho các nhà sáng tạo nội dung, startup và đơn vị truyền thông Việt nếu biết tái tổ chức dữ liệu, đầu tư vào đa định dạng và tích hợp AI vào quy trình sản xuất.

Kỷ nguyên AI không khuyến khích tạo sản phẩm, nó khuyến khích tạo nền tảng

Google không giấu tham vọng: họ không chỉ muốn làm sản phẩm tốt, mà còn muốn tạo ra nền móng để người khác xây tiếp. Việc thúc đẩy Gemini, VEO, Flow, NotebookLM, Android XR… không đơn thuần là phát hành phần mềm, mà là thiết kế một hệ sinh thái mở, nơi:

• Mọi người đều có thể tạo ứng dụng AI riêng.
• Những người không biết lập trình cũng có thể “vibe code” và phát triển sản phẩm.

Đây là thời cơ lớn cho doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là các công ty phần mềm, startup SaaS, edtech, martech… nếu kịp dịch chuyển sang hướng nền tảng (platform-first), thay vì chỉ làm dịch vụ.

Thị trường agent và kính thực tế hỗn hợp: không còn là khoa học viễn tưởng

Pichai dự đoán: đến năm sau, hàng triệu người sẽ bắt đầu sử dụng kính AI, và Google sẽ có sản phẩm thương mại hóa nhờ hợp tác với Samsung, Warby Parker, Gentle Monster.

Sự thay đổi này gợi nhắc tới thời điểm iPhone ra đời năm 2007. Và giống như khi đó, những ai làm nội dung, thương hiệu, dịch vụ cần lập tức suy nghĩ lại:

• Giao diện nào là ưu tiên?
• Liệu thương hiệu bạn có tồn tại nếu không còn app, không còn website?
• Nếu khách hàng tương tác qua trợ lý ảo, bạn được gọi tên thế nào trong “cuộc hội thoại” đó?

Google vẫn tránh can thiệp chính trị nhưng AI sẽ buộc họ chịu trách nhiệm lớn hơn

Khi được hỏi về áp lực điều chỉnh kết quả tìm kiếm vì lý do chính trị, Sundar Pichai trả lời kiên quyết:

“Không có ai tại Google có quyền thay đổi kết quả xếp hạng.”

Tuy nhiên, với AI mode – khi Google bắt đầu tự tổng hợp, tự tóm tắt… câu hỏi không còn là “Google hiển thị link gì” mà là Google “diễn giải” điều gì. Đây sẽ là giai đoạn Google phải:

• Minh bạch hơn về nguồn dữ liệu.
• Chịu trách nhiệm cao hơn với sai lệch ngữ nghĩa.
• Cân bằng giữa thông tin tổng hợp và quyền của người sáng tạo nội dung gốc.

Việt Nam nên chuẩn bị gì trong thế giới AI này?

Từ buổi trò chuyện giữa Sundar Pichai và Nilay Patel, có thể rút ra 5 hành động cấp thiết cho Việt Nam:

1. Doanh nghiệp nội dung phải chuyển đổi sang đa định dạng, có AI hỗ trợ từ khâu sản xuất.
2. Startup Việt nên nghĩ tới sản phẩm nền tảng, không chỉ là app đơn lẻ.
3. Các nhà sáng tạo cần chuẩn bị cho “giao diện không màn hình”: voice, kính, agent.
4. Chính sách nội dung và xuất bản phải cập nhật để bảo vệ quyền lợi trước làn sóng tổng hợp dữ liệu bởi AI.
5. Giới truyền thông cần đứng vững, làm rõ vai trò con người trong kỷ nguyên AI sản sinh nội dung hàng loạt.

Không phải AI, mà chính cách ta phản ứng với AI sẽ định hình tương lai

Google không phải đơn vị duy nhất bước vào kỷ nguyên AI, nhưng họ đang đặt nền tảng kỹ lưỡng nhất: từ hạ tầng chip, hệ điều hành, trình duyệt, cho tới trợ lý ảo, sản phẩm và mô hình kinh doanh.

Nếu Việt Nam chỉ đứng nhìn, chúng ta sẽ chỉ là “nội dung huấn luyện” cho công cụ của người khác. Nhưng nếu hành động từ bây giờ bằng nền tảng mở, nhân lực có chiều sâu và tinh thần “đứng trên vai AI”, ta có thể viết lại vai trò của mình trong chuỗi giá trị toàn cầu.