Từ xưởng nhỏ đến ‘ông lớn’ nhựa quốc dân: Hành trình 38 năm của nhựa Duy Tân và thương vụ 100% về tay Thái Lan (Bài 1)

Tháng 6 năm 2025, tin tức về việc Tập đoàn Thái Lan SCG Packaging (SCGP) hoàn tất mua lại 100% Công ty CP Sản xuất Nhựa Duy Tân khiến nhiều người Việt giật mình. Không phải vì bất ngờ, bởi thương vụ đã manh nha từ năm 2021 mà vì cảm giác tiếc nuối.

Bởi với nhiều thế hệ người Việt, Duy Tân không chỉ là cái tên. Đó là chiếc thùng gạo màu xanh trong bếp mẹ, là chiếc ghế nhựa nhỏ con học sinh lớp 1 từng ngồi, là niềm tự hào thầm lặng của một doanh nghiệp nội vươn lên bằng mồ hôi và sự kiên trì. Và giờ, thương hiệu ấy đã không còn là của người Việt.

Từ xưởng nhỏ đến chuỗi nhà máy trăm ngàn mét vuông

Năm 1987, tại một góc nhỏ ở quận Tân Bình (TP.HCM), một tổ hợp sản xuất vỏ nắp chai nhựa ra đời với diện tích vỏn vẹn 230m². Tên gọi ban đầu của nó là Xưởng Nhựa Duy Tân, mang tên một triều đại cải cách, như một ẩn dụ cho khát vọng “làm mới” ngành bao bì nhựa vốn còn manh mún.

Suốt gần một thập kỷ, doanh nghiệp nhỏ này gắn bó với các sản phẩm nắp mỹ phẩm, vỏ chai nước ngọt, chai dầu gội… cho các thương hiệu nội địa đang vươn mình theo làn sóng đổi mới. Bước ngoặt đến vào năm 1997, khi Duy Tân chuyển về khu đất rộng 20.000m² tại Hồ Học Lãm (quận Bình Tân), chính thức mở ra giai đoạn sản xuất công nghiệp.

Năm 2008, Duy Tân chuyển đổi sang mô hình cổ phần. Từ đây, một hệ sinh thái nhựa gia dụng và bao bì cứng dần hình thành: từ thùng rác, rổ rá, hộp đựng thực phẩm, đến các loại chai lọ cho Unilever, Nestlé, PepsiCo…

Sản phẩm của Duy Tân len lỏi từ siêu thị, chợ dân sinh đến nhà hàng, bếp ăn công nghiệp, và xuất khẩu ra hơn 60 quốc gia – bao gồm Mỹ, EU, Nhật Bản và Úc. Với hơn 60.000 điểm phân phối, Duy Tân trở thành thương hiệu nhựa tiêu dùng phủ sóng sâu rộng bậc nhất Việt Nam.

Ký ức của một thương hiệu “quốc dân”

Ít có thương hiệu nào trong ngành nhựa để lại nhiều kỷ niệm như Duy Tân. Không cần quảng cáo rầm rộ, cái tên Duy Tân in lên chiếc hộp cơm, thùng đựng đồ hay ghế nhựa học sinh như một phần mặc định trong đời sống người Việt. Độ bền vượt thời gian của sản phẩm từng khiến nhiều gia đình “không mua nổi đồ mới vì đồ cũ còn chưa hỏng”.

Từ các cửa hàng tạp hoá ở vùng quê tới chung cư tại TP.HCM, Duy Tân hiện diện như một “người quen lâu năm”. Không ít người tiêu dùng lớn tuổi gọi nó là “nhựa của Việt Nam” – để phân biệt với những sản phẩm trôi nổi không rõ nguồn gốc.

Hơn 29 năm liên tiếp đạt danh hiệu “Hàng Việt Nam chất lượng cao”, nhiều năm liền lọt Top 500 doanh nghiệp tư nhân lớn nhất, Duy Tân còn được tạp chí APEA vinh danh là Thương hiệu Truyền cảm hứng Châu Á 2023 – đại diện duy nhất của ngành nhựa Việt đạt được.

Duy Tân Recycling – dấu mốc chuyển mình công nghệ

Năm 2017, trong bối cảnh thế giới lên án rác thải nhựa và yêu cầu về kinh tế tuần hoàn ngày càng khắt khe, Duy Tân thành lập nhà máy Duy Tân Recycling tại Long An. Đây là dự án tiên phong trong công nghệ tái chế PET theo mô hình “bottle-to-bottle” tức tái chế chai nhựa cũ thành chai mới, với công suất lên đến 100.000 tấn/năm.

Đến năm 2020, nhà máy đi vào hoạt động, nhanh chóng đạt các tiêu chuẩn cao nhất của châu Âu và Mỹ: FDA (Hoa Kỳ), EFSA (Liên minh Châu Âu), ISCC PLUS (chuỗi cung ứng tuần hoàn). Đây là niềm tự hào không nhỏ vì Việt Nam là nước đầu tiên Đông Nam Á có thể cung ứng hạt nhựa tái sinh chuẩn thực phẩm – mở ra hướng đi khác biệt so với “nhựa giá rẻ” thông thường.

SCG Packaging (SCGP) và thương vụ thâu tóm dần dần

Năm 2021, tập đoàn Thái Lan SCGP, công ty con thuộc “đế chế” Siam Cement Group (SCG) đã mua 70% cổ phần Duy Tân với giá trị ước tính 9.100 tỷ đồng (khoảng 9,1 tỷ Baht). Lúc đó, giới kinh doanh hiểu rằng, Duy Tân đã bước vào giai đoạn “chuyển quyền” chiến lược.

SCGP là một “gã khổng lồ” ngành bao bì Đông Nam Á với doanh thu hơn 3,7 tỷ USD mỗi năm, sở hữu chuỗi doanh nghiệp từ bao bì giấy, nhựa mềm, nhựa cứng đến tái chế. Việt Nam là thị trường trọng điểm, nơi SCGP đã thâu tóm Batico, Bao bì Biên Hòa, Starprint Vietnam trước khi hoàn tất việc kiểm soát Duy Tân.

Tháng 6-2025, SCGP công bố chính thức mua nốt 30% cổ phần còn lại trong Duy Tân với giá 2.825 tỷ đồng, nâng tỷ lệ sở hữu lên 100%. Thương hiệu “nhựa quốc dân” – giờ đây – hoàn toàn nằm dưới tay người Thái.

Mảng tái chế – ánh sáng còn lại?

Trong thương vụ này, có một điều đặc biệt: phần tài sản liên quan đến Duy Tân Recycling không nằm trong danh mục chuyển nhượng. Cổ đông sáng lập Duy Tân vẫn giữ lại toàn bộ quyền kiểm soát nhà máy tái chế – như một hướng đi riêng biệt, độc lập với nhựa gia dụng.

Với công suất lớn, dây chuyền hiện đại và khả năng cung ứng hạt nhựa tái sinh đạt chuẩn thực phẩm cho các đối tác F&B quốc tế, Duy Tân Recycling đang nổi lên như một “hạt giống còn sót lại” mang tinh thần thương hiệu Việt. Đây cũng là mảng mà giới chuyên gia kỳ vọng sẽ trở thành lực đẩy ESG (môi trường – xã hội – quản trị) quan trọng trong làn sóng kinh tế tuần hoàn sắp tới.

Kết thúc một chương, mở ra câu hỏi khác

Thương hiệu Duy Tân có thể vẫn còn trên kệ hàng, sản phẩm vẫn bền, giá vẫn hợp túi tiền – nhưng với nhiều người, cảm giác sẽ không còn như trước. Cái tên “Duy Tân” nay đã có chủ mới. Và dù SCGP cam kết giữ thương hiệu, giữ đội ngũ, giữ thị trường… thì với người tiêu dùng Việt, sự “đứt ruột” ấy là có thật.

Ở một thời điểm không xa, khi những đứa trẻ lớn lên không còn biết “Duy Tân là của Việt Nam”, ta sẽ tự hỏi: giữ lại nhãn hiệu liệu có đủ, nếu tinh thần dân tộc trong từng sản phẩm không còn?

Kỳ sau trên dunghangviet.vn: Thương hiệu Việt ‘lạc’ giữa chuỗi bao bì Thái: Hệ luỵ, bài học và con đường nào cho doanh nghiệp nội?