Nanka: Cách một startup Malaysia biến quả mít non thành nền tảng nguyên liệu thực phẩm
Chọn cảm xúc
Chạm một cảm xúc; chạm lại để bỏ chọn.

Khám phá cách NANKA, startup Malaysia, chuẩn hóa quả mít non thành thịt thực vật, món ăn liền và nguyên liệu xuất khẩu B2B, mở ra hướng đi mới cho ngành chế biến nông sản Đông Nam Á.
Tại nhiều vùng nông thôn Đông Nam Á, mít non vốn là một loại rau quen thuộc trong gian bếp gia đình, thường được dùng để nấu canh, kho hoặc làm cà ri. Trong chuỗi cung ứng truyền thống, giá trị thương mại chủ yếu dồn vào mít chín dùng để ăn tươi, cấp đông hay sấy khô. Những trái mít non hoặc không đạt chuẩn ngoại hình thường mang lại biên lợi nhuận thấp cho người trồng.
Tuy nhiên, tại Malaysia, một doanh nghiệp khởi nghiệp đã tiếp cận loại quả này dưới góc độ của ngành công nghệ thực phẩm. Thay vì tìm cách bán thêm nhiều trái cây tươi, họ đặt câu hỏi: liệu cấu trúc xơ tự nhiên của mít non có thể trở thành một nền tảng nguyên liệu công nghiệp để sản xuất các dòng thực phẩm giá trị gia tăng hay không?
Bài toán chuẩn hóa từ nông sản sang nguyên liệu công nghiệp
Được vợ chồng Ahmad Syafik Jaafar và Amirah Mohd Noh thành lập vào năm 2017, Nanka (lấy cảm hứng từ “nangka”, nghĩa là quả mít trong tiếng Malaysia) lựa chọn khai thác mít ở giai đoạn còn non. Lúc này, thịt quả chưa tích tụ nhiều đường, mang hương vị trung tính và sở hữu các bó sợi dai tự nhiên. Khi được xử lý nhiệt, xé sợi và phối trộn đúng kỹ thuật, kết cấu của mít non có độ tơi và độ dai gần giống thịt xé hoặc thịt băm.
Dù vậy, việc đưa mít non vào dây chuyền sản xuất quy mô lớn không đơn thuần là sơ chế và đóng gói. Thách thức lớn nhất của Nanka nằm ở khâu chuẩn hóa đầu vào nhằm biến một loại nông sản có đặc tính tự nhiên không đồng đều thành nguyên liệu ổn định cho nhà máy và bếp ăn công nghiệp.
Quá trình này đòi hỏi sự kiểm soát nghiêm ngặt về độ tuổi của trái khi thu hoạch. Mít quá non sẽ thiếu thịt và bở, trong khi mít hơi già lại bắt đầu lên đường và có mùi đặc trưng, làm hỏng hương vị trung tính cần thiết. Bên cạnh đó, quy trình loại bỏ nhựa, cân bằng độ ẩm và điều chỉnh khả năng ngậm gia vị cũng quyết định chất lượng thành phẩm. Nếu giữ quá nhiều nước, nhân bánh sẽ dễ vỡ khi chiên; ngược lại, nếu sấy quá khô, nguyên liệu sẽ mất đi độ mọng nước.
Từ burger phương Tây đến bản sắc ẩm thực bản địa
Sản phẩm đầu tay đưa tên tuổi Nanka ra thị trường là nhân burger làm từ mít non kết hợp với nấm, bột khoai tây và đạm thực vật. Trong công thức này, mít đóng vai trò tạo độ xơ và thể tích, còn nấm và đạm bổ sung giúp hoàn thiện giá trị dinh dưỡng.
Song song với dòng sản phẩm thuần chay, doanh nghiệp này còn phát triển phân khúc thịt lai với tỷ lệ khoảng 70% nền thực vật từ mít và 30% thịt bò hoặc thịt gà. Cách tiếp cận thực tế này hướng đến nhóm người tiêu dùng muốn cắt giảm lượng đạm động vật trong khẩu phần ăn hằng ngày nhưng vẫn giữ trọn hương vị quen thuộc của thịt truyền thống.
Bước ngoặt đáng chú ý hơn cả của Nanka là quyết định đưa mít trở về với bản sắc ẩm thực Đông Nam Á. Thay vì chỉ tập trung mô phỏng các món ăn phương Tây, họ phát triển hàng loạt món đặc trưng bản địa như rendang, cà ri, sambal mít và cơm biryani.
Về mặt kỹ thuật chế biến, đây là hướng đi hợp lý. Cấu trúc sợi của mít non có khả năng giữ sốt và thẩm thấu gia vị rất tốt. Khi được hầm cùng nước cốt dừa, sả và ớt, mít non không cần phải cố gắng đóng vai một miếng thịt bò giả, mà trở thành một nguyên liệu độc lập, hài hòa với khẩu vị quen thuộc của người tiêu dùng châu Á.
Hơn nữa, việc ứng dụng công nghệ tiệt trùng giúp các dòng cà ri và rendang mít có thể bảo quản ở nhiệt độ thường. Điều này giải quyết được bài toán chi phí logistics vốn là rào cản lớn của thực phẩm đông lạnh, giúp sản phẩm dễ dàng tiếp cận các chuỗi bán lẻ và dịch vụ ăn uống ở nước ngoài mà không phụ thuộc vào chuỗi cung ứng lạnh đắt đỏ.

Mở rộng mô hình B2B và hệ sinh thái Halal
Với nguồn nguyên liệu thu mua chủ yếu tại Malaysia, công suất tiêu thụ của Nanka có thời điểm đạt khoảng 10 tấn mỗi tháng. Cùng với nguồn vốn huy động từ các quỹ đầu tư trong lĩnh vực thực phẩm bền vững, doanh nghiệp đang từng bước mở rộng danh mục sang các nguyên liệu xuất khẩu phục vụ khối khách hàng doanh nghiệp (B2B).
Tại thị trường Nhật Bản, thay vì cạnh tranh trực tiếp trên kệ siêu thị bằng thương hiệu riêng, nguyên liệu của Nanka được cung cấp cho các nhà hàng tại Tokyo để biến tấu thành nhân bánh taco kiểu Mexico, món xào gapao của Thái Lan hay món rillettes kiểu Pháp. Cách làm này biến mít non thành một “nền tảng mở”, cho phép đầu bếp tại từng quốc gia tự do sáng tạo món ăn theo khẩu vị địa phương.
Đầu năm 2026, Nanka tiếp tục ký kết biên bản ghi nhớ với công ty công nghệ thực phẩm Ninzio của Nhật Bản nhằm kết hợp xơ mít với công nghệ tạo cấu trúc từ củ konjac. Sự bổ trợ này hứa hẹn giúp tăng độ đàn hồi, khả năng giữ nước và độ ổn định của nguyên liệu khi chế biến ở nhiệt độ cao.
Bên cạnh yếu tố công nghệ, chứng nhận Halal tiêu chuẩn cao của Malaysia là một lợi thế chiến lược khác giúp Nanka tiếp cận thị trường Trung Đông và cộng đồng Hồi giáo toàn cầu. Năm 2025, doanh nghiệp này tham gia vận hành mô hình “Halal Open Factory” tại Subang Jaya, cung cấp hạ tầng nghiên cứu và sản xuất thử nghiệm lô nhỏ cho các công ty nước ngoài muốn thâm nhập thị trường Malaysia.
Thách thức và bài học cho nông sản Việt Nam
Bất chấp những bước tiến về sản phẩm và mô hình kinh doanh, bức tranh tài chính của Nanka vẫn còn nhiều khoảng trống. Doanh nghiệp chưa công bố chi tiết doanh thu, biên lợi nhuận hay tỷ trọng xuất khẩu thực tế. Các kế hoạch mở rộng sang Đức, Hàn Quốc hay Australia hiện vẫn đang trong giai đoạn thăm dò, chưa hình thành mạng lưới phân phối quy mô lớn.
Về mặt dinh dưỡng, mít non chủ yếu cung cấp chất xơ và tạo cấu trúc chứ không giàu đạm như đậu nành hay đậu Hà Lan. Do đó, các sản phẩm thịt thực vật từ mít luôn cần phối trộn thêm các nguồn protein khác để đảm bảo cân bằng dinh dưỡng cho người tiêu dùng.
Tuy nhiên, cách tiếp cận của startup Malaysia này vẫn mang lại nhiều gợi mở đáng giá cho ngành chế biến nông sản Đông Nam Á, đặc biệt là Việt Nam, nơi có diện tích trồng mít lớn nhưng chuỗi giá trị vẫn quanh quẩn ở xuất khẩu tươi, sấy khô hoặc cấp đông thô.
Thay vì sao chép một chiếc burger mít hoàn chỉnh, cơ hội lớn hơn cho doanh nghiệp Việt nằm ở việc chuẩn hóa mít non thành nguyên liệu B2B đạt chuẩn công nghiệp. Khi có thể kiểm soát đồng đều độ tuổi quả, thông số độ ẩm và quy cách đóng gói, doanh nghiệp sẽ không còn phải bán mít tươi theo từng kilôgam với giá bấp bênh. Thay vào đó, họ đang bán giải pháp tạo cấu trúc cho các nhà máy thực phẩm, bán phần nhân chế biến sẵn cho chuỗi bánh mì, bánh bao và các bếp ăn công nghiệp toàn cầu.

Thảo luận
Chia sẻ góc nhìn có lý lẽ, tôn trọng người khác và trách nhiệm với cộng đồng.