Nem Lai Vung: Dai dai, chua chua ngọt ngọt và hương thơm đậm đà

nem Lai Vung ông Giáo Thơ

Nói đến ẩm thực Việt, hầu như nơi nào cũng có những món ngon mang đậm dấu ấn và đặc trưng của mỗi vùng. Nói đến miệt vườn miền Tây Nam Bộ, có lẽ thực khách không thể không nhắc tới món nem Lai Vung truyền thống. Vị dai dai, chua chua và thơm nồng của món ngon này đã tạo nên một hương vị độc đáo khó quên.

Dọc theo Quốc lộ 80 đoạn thuộc địa bàn huyện Lai Vung tỉnh Đồng Tháp. Chắc hẳn khách đi đường không thể không chú ý đến các lò nem hoạt động nhộn nhịp suốt ngày. Sự sôi động này phần nào cho thấy sức quyến rũ lạ lùng của món nem mà người dân Lai Vung đã đem đến cho khách bốn phương và chính nó đã tạo nên hương vị cho xứ sở này.

Thực ra nghề làm nem ở Lai Vung xuất phát từ xã Tân Thành, cách quốc lộ 80 khoảng 10 km. Nơi tiếp giáp giữa dòng sông Hậu hiền hòa. Ông Nguyễn Thành Thơ mà người dân nơi đây quen gọi là ông Giáo Thơ, một trong những người lâu năm trong nghề kể rằng nghề làm nem ở đây đã có từ thập niên 50 của thế kỷ trước. Khi đó ông là một nhà giáo trẻ, lúc nhãn rỗi sau mỗi lần dạy học ông về hái lá dong và tự tay chẻ lá chuối phơi khô để bà Giáo ở nhà làm nem bán cho bà con lối xóm trong những lúc lễ Tết hoặc để làm quà biếu. Nhờ hương vị thơm ngon, hợp khẩu vị nhiều người mà nghề làm nem được kế tục và phát triển đến bây giờ.

Từ một vài người làm ra được chiếc nem, đến nay ở Lai Vung có hơn 10 lò nem với sản lượng bán ra lên đến nửa triệu chiếc nem mỗi ngày. Nem nhiều nơi làm được với từng ấy công thức, từng ấy nguyên liệu nhưng cách làm nem của người Lai Vung đã tạo nên một hương vị đặc trưng riêng biệt.

Để có được một chiếc nem ngon từ việc chọn nguyên liệu, tẩm ướp gia vị đến khâu đóng gói bảo quản, nhưng khâu quan trọng là chọn nguyên liệu. Nguyên liệu chính để làm ra chiếc nem đó là thịt và da. Đặc biệt thịt phải là thịt nạc còn ấm nóng được cắt nhỏ đưa vào cối xay nhuyễn. Da heo sau khi luộc chín được xay nhuyễn còn gọi là bì, tất cả được trộn đều nhau đúng thời gian để sản phẩm làm ra ngon hơn. Chiếc nem ngon phải đủ 6 phần thịt và 4 phần bì, các gia vị được ướp thêm như tiêu, tỏi, ớt…

Nếu như trước đây các công đoạn được làm thủ công thì giờ đây tất cả được thay thế bằng máy. Nhờ vậy mà chất lượng đều nhau và sản lượng làm ra cũng tăng nhiều lần sao với trước. Sau khi các loại nguyên liệu được phối trộn bằng những nguyên liệu tươi ngon, chiếc nem sẽ có màu hồng tươi được điểm xuyến bằng hạt tiêu cay hoặc bằng lá chùm ruột trong thật hấp dẫn bắt mắt, tạo nên hương vị đặc biệt. Nên có câu ca rằng “Lai vung xứ sở lạ lùng/ Nem chua mà ngọt thơm nồng mà say”.

Theo cách làm truyền thống để có chiếc nem ngon người làm nem đều sử dụng lá chuối tươi để gói, qua một ngày thì nem bắt đầu lên men. Đến ngày thứ 3 nem sẽ chín khi đó lá chuối bên ngoài vừa ửng vàng cũng là lúc bên trong nem vừa thơm ngon vừa có giá trị dinh dưỡng cao nhất.

Hiện nay nem còn được đựng trong hộp nhựa và bảo quản lạnh, bằng cách này nem để được lâu hơn và tiện hơn trong việc sử dụng cũng như vận chuyển đi xa. Đến các lò nem ở Lai Vung có thể thấy được không khi tất bật rộn ràng, nhất là khâu gói nem. Một công đoạn quan trọng mà máy móc chưa thể thay thế được. Với đôi tay khéo léo nhuần nhuyễn của người thợ, mỗi người thợ có thể gói 2000 đến 3000 cái nem mỗi ngày. Đây cũng là khâu quan trọng để góp phần làm cho chiếc nem ngon, bảo quản lâu và bắt mắt. Vì vậy dân trong nghề có câu vè “Từng gói, từng gói nếu ai không giỏi thì gói không đều, từng lá nhỏ tươi bao tròn viên thịt, để lá ít thì nem lâu chua, để thịt vừa vừa thì nem lâu chín…”.

Nhờ áp dụng công nghệ máy móc mới, đã giúp các lò nâng cao chất lượng, đảm bảo khâu an toàn vệ sinh thực phẩm và tăng sản lượng lên nhiều lần so với trước. Chất lượng và sản lượng được nâng cao, nghề làm nem truyền thống cũng có cơ may phát triển. NhưlLò nem ông Giáo Thơ lúc cao điểm có đến hàng chục thợ làm việc suốt ngày đêm, cũng là vựa nem nổi tiếng được người tiêu dùng khắp nơi biết đến.

Những năm 90 của thế kỷ trước nem Lai Vung đã trở thành món ăn được nhiều người yêu thích, nhiều gia đình ở Lai Vung đã tham gia sản xuất nem với số lượng lớn. Những tên tuổi trong nghề phải kể đến như Út Thẳng, Giáo Thơ, Cô Hiệp, Tư Minh, Hoài Giao, Thúy Ngoan, Năm Sơn… Việc sản xuất và kinh doanh ở đây đã trở thành một nghề hẳn hoi.

Các lò nem được dời đến các tuyến đường lớn để các khách hàng từ các chuyến xe xuôi ngược về miền Tây dễ dàng chọn lựa. Cũng từ đó nem Lai Vung có điều kiện đi xa hơn và được nhiều người biết đến.

Anh Út thẳng khởi nghiệp từ người bán nem dạo ở các bến xe đò ở Miền Tây. Sau bao năm tích góp anh đã thành lập một cơ sở sản xuất nem trên quốc lộ 80 kết hợp với kinh doanh dịch vụ ăn uống. Nhờ vậy mà việc kinh doanh của anh ngày một phát đạt, sản xuất mấy chục nghìn chiếc nem mỗi ngày. Theo anh Út Thẳng ngoài kinh nghiệm và bí quyết, điều mà anh cũng như nhiều lò nem ở đây tâm niệm là phải biết giữ gìn uy tín để hương vị và tiếng thơm của làng nghề ngày một xa hơn.

Dù là người tiêu dùng khó tính hay dễ tính, khi thưởng thức ai cũng đều có cảm nhận rằng nem lai vung có vị chua ngọt và thơm ngon đặc biệt. Có lẽ chính điều này đã tạo nên hương vị của nem Lai Vung, món ngon trong nền ẩm thực của người dân Việt Nam.

Tin bài liên quan

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Fill out this field
Fill out this field
Vui lòng nhập địa chỉ email hợp lệ.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Fill out this field
Fill out this field
Vui lòng nhập địa chỉ email hợp lệ.

Menu